Επικονδυλίτιδα («tennis elbow»):
ο πόνος στον αγκώνα έχει λύση — και δεν είναι το τένις.
Παρά το όνομά της, μόνο το 5–10% των περιστατικών σχετίζεται με το τένις. Η συντριπτική πλειοψηφία αφορά επαναλαμβανόμενες κινήσεις του καρπού στην εργασία ή την καθημερινότητα — και η φυσικοθεραπεία είναι η τεκμηριωμένη πρώτη γραμμή.
01 · Τι είναι
Η επικονδυλίτιδα είναι μια επώδυνη τενοντοπάθεια των εκτεινόντων μυών του καρπού και των δακτύλων, που καταφύονται στον έξω επικόνδυλο του βραχιονίου. Επηρεάζει περίπου το 1–3% του γενικού πληθυσμού, με κορύφωση στις ηλικίες 40–60 ετών. Χαρακτηρίζεται από σταδιακή έναρξη πόνου στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα που επιδεινώνεται με την πίεση και τις επαναλαμβανόμενες κινήσεις — και χωρίς σωστή θεραπεία μπορεί να γίνει χρόνια.
Η επικονδυλίτιδα δεν είναι απλή «τοπική βλάβη»: το σύγχρονο μοντέλο την περιγράφει ως πολυπαραγοντική κατάσταση που περιλαμβάνει το μυοτενόντιο σύμπλεγμα, τον πόνο και τη λειτουργία ολόκληρου του άνω άκρου (Coombes et al., 2009).
02 · Από πού έρχεται
Η αιτία είναι η υπέρχρηση και η επαναλαμβανόμενη φόρτιση του κοινού εκτεινόντος τένοντα. Μικροτραυματισμοί που δεν προλαβαίνουν να επουλωθούν οδηγούν σε εκφυλιστικές αλλαγές: αποδιοργάνωση του κολλαγόνου, αύξηση πρωτεογλυκανών και νεοαγγείωση.
Κύριοι παράγοντες κινδύνου: επαναλαμβανόμενες κινήσεις καρπού (εργασία σε υπολογιστή, χειρωνακτική εργασία), αθλήματα ρακέτας λόγω του backhand, εργαλεία που απαιτούν δύναμη λαβής (κατσαβίδια, σφυριά), ηλικία 40–60, κάπνισμα και παχυσαρκία.
03 · Τι δουλεύει πραγματικά
Η φυσικοθεραπεία κερδίζει το «wait and see»
Κλασική τυχαιοποιημένη δοκιμή στο BMJ έδειξε ότι η φυσικοθεραπεία (άσκηση + κινητοποίηση) είναι σημαντικά αποτελεσματικότερη από την απλή αναμονή και μακροπρόθεσμα ανώτερη από τις ενέσεις κορτικοστεροειδών — που προσφέρουν βραχυπρόθεσμη ανακούφιση αλλά υψηλό ποσοστό υποτροπής (Bisset et al., 2006).
Έκκεντρες ασκήσεις. Ο ακρογωνιαίος λίθος της αποκατάστασης: προάγουν την επαναδιοργάνωση του κολλαγόνου και την ενδυνάμωση του τένοντα.
Κινητοποίηση με κίνηση (MWM). Η τεχνική Mulligan έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στη μείωση του πόνου και τη βελτίωση της λειτουργικότητας.
Κρουστικός υπέρηχος. Συμβάλλει στη μείωση του πόνου σε χρόνια περιστατικά, ενεργοποιώντας μηχανισμούς επιδιόρθωσης του τένοντα.
Ενδυνάμωση ώμου και ωμοπλάτης. Η δυσλειτουργία της άνω άρθρωσης επιβαρύνει τον αγκώνα — το πρόγραμμα δεν σταματά στον αγκώνα.
Κινητοποίηση μαλακών μορίων. Μειώνει τη δυσκαμψία των εκτεινόντων και βελτιώνει το εύρος κίνησης. Στα οξέα στάδια, ένας επικάμπιος νάρθηκας μειώνει την πίεση στην κατάφυση των τενόντων.
04 · Η πορεία
Η επικονδυλίτιδα θέλει συνέπεια: ο πόνος συνήθως υποχωρεί μέσα σε εβδομάδες, αλλά ο τένοντας χρειάζεται μήνες για να ξαναχτίσει τη δομή του. Τα προγράμματα άσκησης στο σπίτι είναι εξίσου αποτελεσματικά με τα επιβλεπόμενα όταν γίνονται σωστά (Stasinopoulos & Stasinopoulos, 2010) — το κλειδί είναι η τεχνική και η σταδιακή επιβάρυνση.
05 · Σπάνιο, αλλά καλό να το ξέρετε
- Πόνος που έρχεται μετά από πτώση ή χτύπημα στον αγκώνα
- Έντονο πρήξιμο ή παραμόρφωση της άρθρωσης
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα που κατεβαίνει στο χέρι
- Πόνος που επιμένει πάνω από 6 μήνες παρά τη θεραπεία
Αυτά είναι σπάνια — η συνηθισμένη επικονδυλίτιδα είναι θεραπεύσιμη.
06 · Πώς θα το δούμε μαζί
Αξιολόγηση
Βρίσκουμε ποια κίνηση φορτίζει τον τένοντα — συχνά είναι ο καρπός, όχι ο αγκώνας.
Πλάνο στα μέτρα σας
Έκκεντρες ασκήσεις και ρυθμίσεις για τη δική σας εργασία και καθημερινότητα.
Παρακολούθηση
Προχωράμε σταδιακά μέχρι να επιστρέψετε στη δύναμη χωρίς πόνο.
Ο πόνος στον αγκώνα δεν χρειάζεται να περιορίζει τη δουλειά σας
Στη συνάντηση θα δούμε τι φορτίζει τον δικό σας αγκώνα και θα φύγετε με ένα καθαρό πλάνο αποκατάστασης.
Θα χαρούμε να σας δούμε από κοντά.
— Βασίλειος Λαμπρινάκος, φυσικοθεραπευτής
Ενημερωτικό άρθρο — δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση.
PhysioErgon — Φυσικοθεραπεία & Αποκατάσταση · Λαμπρινάκος Βασίλειος · Τα δεδομένα σας προστατεύονται (GDPR).